Standardowe wymiary okien – jak je sprawdzić i co oznaczają?

Standardowe wymiary okien – jak je sprawdzić i co oznaczają?

Standardowe wymiary okien to po prostu typowe, najczęściej spotykane rozmiary okien stosowane w budownictwie mieszkaniowym . W przeciwieństwie do okien na zamówienie, które mogą mieć dowolne wymiary dopasowane do projektu, okna typowe produkowane są według ustalonej siatki rozmiarów. Dzięki temu ich masowa produkcja jest tańsza, a dostępność lepsza – często można je kupić od ręki w marketach budowlanych.

Dawniej obowiązywały ścisłe normy branżowe (np. BN-85/7153-02), które definiowały kilkadziesiąt standardowych rozmiarów okien elewacyjnych i balkonowych wraz z podziałem skrzydeł i sposobem otwierania . Dziś producenci stolarki okiennej mają większą swobodę – Polska Norma PN-EN 14351-1 określa co prawda wymagania techniczne dla okien (np. wytrzymałość, izolacyjność), ale nie narzuca konkretnych wymiarów . To rynek i potrzeby klientów ukształtowały pojęcie okien typowych.

Warto zauważyć, że prawo budowlane również nie nakłada sztywnych wymiarów okien, a jedynie wymaga minimalnego doświetlenia pomieszczeń. Zgodnie z Warunkami Technicznymi, powierzchnia okna (liczona w świetle ościeżnicy) w pokoju powinna stanowić co najmniej 1/8 powierzchni podłogi, a w kuchni czy innym pomieszczeniu wymagającym światła dziennego – 1/12 . To oznacza, że w mniejszych pokojach wystarczą mniejsze okna, a w większych – większe, by spełnić normy.

Standardowe wymiary okien są więc odpowiedzią branży na typowe potrzeby – pozwalają zapewnić wymagane doświetlenie przy zoptymalizowanych kosztach. Dla inwestorów (np. deweloperów) wybór okien o standardowych rozmiarach wciąż jest atrakcyjny ekonomicznie, ponieważ takie okna są z reguły tańsze od nietypowych.

Najpopularniejsze standardowe rozmiary okien w Polsce

Skoro wiemy, co to są okna typowe, przyjrzyjmy się, jakie wymiary zaliczają się do standardowych. W Polsce przez lata ukształtowały się pewne najczęściej spotykane rozmiary okien – zwłaszcza w budownictwie wielorodzinnym i starszych domach. Poniżej zestawiamy przykłady popularnych wymiarów (podawane w milimetrach jako szerokość × wysokość) dla różnych rodzajów okien:

• Małe okna jednoskrzydłowe uchylne: 565×535 mm, 865×535 mm (np. okienka piwniczne, łazienkowe) .

• Średnie okna jednoskrzydłowe uchylne: 565×835 mm, 865×835 mm, 1165×835 mm, 1465×835 mm .

• Duże okna jednoskrzydłowe uchylno-rozwierne: 565×1135 mm, 865×1135 mm, 1165×1135 mm, 865×1435 mm, 1165×1435 mm, 1465×1435 mm .

• Okna dwuskrzydłowe (podwójne): 1165×1135 mm, 1465×1135 mm, 1765×1135 mm; większe: 1465×1435 mm, 1765×1435 mm, 2065×1435 mm (jedno skrzydło z reguły rozwierne, drugie uchylno-rozwierne) .

• Okna balkonowe jednoskrzydłowe: 865×2095 mm, 865×2195 mm, 865×2295 mm (typowe drzwi balkonowe rozwierne) .

• Okna balkonowe dwuskrzydłowe: 1465×2085 mm, 1465×2185 mm, 1465×2285 mm; większe: 1765×2085 mm, 1765×2185 mm, 1765×2285 mm .

Powyższe wymiary to tylko przykłady – wielu producentów ma własne siatki wymiarowe i oznaczenia. Na przykład najczęściej wskazywane jako „typowe” są okna o wymiarach 1165×1135 mm lub 1465×1435 mm (bardzo popularne okno dwuskrzydłowe) . Z kolei często spotykane okno jednokwaterowe (jednoskrzydłowe) ma szerokość ok. 865 mm i wysokość 1135 mm (lub 1435 mm) . Takie rozmiary występują w wielu blokach z lat 70-90. W starszym budownictwie można też natrafić na mniejsze okna (np.  okno O1 565×535 mm) czy większe zestawy okienne.

Uwaga: Rzeczywiste wymiary ram okiennych mogą się różnić o kilka mm od podawanych wartości nominalnych. Niektórzy producenci zaokrąglają wymiary do pełnych centymetrów – np. okno nominalnie 1465×1435 mm może mieć faktyczny wymiar ramy 1460×1430 mm . Standardowe rozmiary należy traktować jako przybliżone, a przy dopasowywaniu okien do otworów zawsze zostawia się pewien luz.

Oprócz wielkości, materiał ramy okna (PCV, drewno, aluminium) również może mieć wpływ na wymiary graniczne. Okna drewniane i aluminiowe są obecnie produkowane w podobnych rozmiarach co okna PCV – różnice standardowych wymiarów sięgają najwyżej 2–3 cm i wynikają z właściwości materiałów (np. drewno może minimalnie „pracować” pod wpływem temperatury) . Dlatego wymiary typowych okien drewnianych są prawie takie same jak plastikowych. W praktyce każdy producent stolarki (niezależnie od materiału) zwykle oferuje okna w kilkunastu najbardziej chodliwych rozmiarach typowych, a na życzenie – wykonuje okna na wymiar.

Przykładowe standardowe wymiary okien – tabela

Dla lepszego zobrazowania podajemy kilka przykładowych wymiarów okien typowych wraz z opisem rodzaju okna. Pamiętajmy, że pierwszy wymiar to szerokość okna, a drugi to wysokość – np. oznaczenie 1165×1135 mm oznacza okno o szerokości 1165 mm i wysokości 1135 mm .

(Wymiary nominalne mogą się różnić w zależności od producenta o kilka milimetrów.)

Jak widać, standardowe okna występują w wielu rozmiarach – od całkiem małych po całkiem duże. W nowoczesnych domach jednorodzinnych częściej stosuje się okna o indywidualnych wymiarach (bo architekci projektują większe przeszklenia), ale w mieszkaniach i projektach typowych wymiary standardowe nadal są powszechne. Szacuje się, że obecnie okna typowe stanowią ok. 10–20% rynku, choć jeszcze kilkanaście lat temu było to ponad 50% 

Jak zmierzyć okno? Instrukcja krok po kroku

Prawidłowy pomiar okna powinien uwzględniać zmierzenie szerokości i wysokości otworu w kilku miejscach. Następnie należy odjąć tzw. luz montażowy, aby nowe okno swobodnie zmieściło się w ościeżu.

Samodzielne sprawdzenie wymiarów okna nie jest trudne, ale wymaga dokładności. Poniżej przedstawiamy praktyczną instrukcję pomiaru krok po kroku. Dzięki temu dowiesz się, jak poprawnie określić wymiary okna przed zamówieniem nowej stolarki.

1. Zmierz szerokość otworu okiennego. Przyłóż miarkę od wewnętrznej strony muru i zmierz szerokość w trzech punktach: u góry, na środku i na dole otworu . Ściany mogą nie być idealnie równe, więc wartości mogą się nieznacznie różnić. Zanotuj najmniejszy zmierzony wymiar szerokości – to on będzie decydujący przy dopasowaniu okna.

2. Zmierz wysokość otworu. Analogicznie, zmierz wysokość otworu okiennego od nadproża do parapetu (lub posadzki) w trzech miejscach: po lewej stronie, na środku i po prawej stronie . Również tutaj weź pod uwagę najmniejszy wynik z pomiarów. Dzięki temu upewnisz się, że zamawiane okno nie będzie za wysokie (nawet jeśli otwór jest minimalnie niższy z jednej strony).

3. Sprawdź przekątne (opcjonalnie). Dla pewności możesz zmierzyć przekątne otworu – od lewego dolnego rogu do prawego górnego i odwrotnie. Jeśli różnica długości przekątnych przekracza ~5 mm, oznacza to, że otwór nie jest idealnym prostokątem . W takim przypadku warto zostawić nieco większy luz montażowy lub skorygować ościeże przed montażem.

4. Zmierz głębokość ościeża (opcjonalnie). Głębokość (grubość muru) przyda się, jeśli planujesz montaż okna z poszerzeniami, ciepły montaż czy dobór parapetów. Zmierz głębokość wnęki okiennej – dzięki temu dowiesz się, jak szerokie powinny być parapety wewnętrzne i zewnętrzne. Ten wymiar nie wpływa na sam rozmiar okna, ale jest istotny przy akcesoriach.

5. Ustal wymiary okna z luzem montażowym. Dysponując szerokością i wysokością światła otworu(najmniejsze wymiary z pomiarów), należy odjąć tzw. luz montażowy. Luz ten to trochę wolnej przestrzeni dookoła okna, potrzebna do prawidłowego osadzenia ramy i późniejszej izolacji pianą montażową. Zazwyczaj zakłada się ok. 1,5 cm luzu z każdej strony okna (czyli ok. 3 cm łącznie na szerokości oraz na wysokości) . Przykładowo, jeśli otwór ma wymiary 2000×1500 mm (szer. × wys.), bezpiecznie jest zamówić okno o wymiarach około 1970×1470 mm, aby po 1,5 cm z każdej strony pozostało na montaż . Dzięki temu rama nie będzie opierać się o mur i będzie miejsce na uszczelnienie. Pamiętaj, że okno zawsze musi być nieco mniejsze od otworu, inaczej nie da się go wstawić w ścianę.

6. Zapisz wymiary w kolejności szerokość × wysokość. Przy podawaniu wymiarów okna zawsze jako pierwszy podajemy wymiar poziomy (szerokość), a jako drugi pionowy (wysokość) . To standardowa praktyka w branży – np. zapis 1165×1135 mm oznacza 1165 mm szerokości i 1135 mm wysokości okna. Upewnij się, że nie pomylisz kolejności, bo może to skutkować zamówieniem okna o odwróconych proporcjach !

Stosując powyższe kroki, prawidłowo wyznaczysz wymiary okna do montażu. Otrzymane wartości możesz podać sprzedawcy lub wpisać do konfiguratora okien online. Pamiętaj przy tym, że większość producentów preferuje wymiary w milimetrach (mm), które są dokładniejsze niż centymetry.

Kiedy warto wezwać fachowca do pomiaru?

Samodzielny pomiar jest przydatny na etapie wstępnej wyceny, jednak są sytuacje, gdy lepiej skorzystać z pomocy profesjonalistów. Oto przykładowe sytuacje, kiedy zaleca się zamówienie technicznego pomiaru okien przez fachowca (np. ekspertów z firmy Hajduk):

• Niestandardowe lub duże okna. Gdy planujemy okna o bardzo dużych wymiarach, nietypowych kształtach (łuki, trapezy) lub specjalnych konstrukcjach, fachowiec dokładnie oceni otwór i uwzględni wszelkie niuanse techniczne.

• Stare budownictwo i krzywe ościeża. W starych domach ściany bywają nierówne, mogą występować tzw. węgarki (uskoki ćwierć cegły). Profesjonalista zmierzy wszystko z należytą dokładnością, także po przekątnych i grubość muru, aby okno idealnie pasowało.

• Brak doświadczenia. Jeśli nie czujesz się pewnie w pomiarach lub obawiasz się pomyłki, lepiej zdać się na doświadczonego montażystę. Błędny pomiar może skutkować kosztowną przeróbką otworu lub koniecznością zamówienia okna ponownie, więc gra nie jest warta ryzyka.

• Usługa z montażem. Wielu producentów i firm (także Hajduk z Lublińca) oferuje pomiar i doradztwo w ramach usługi montażu okien. Skorzystanie z takiej opcji daje pewność, że za wymiary odpowiada fachowiec, a w razie problemów ewentualne poprawki leżą po stronie firmy montażowej.

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do wymiarów, nie wahaj się wezwać specjalisty. Prawidłowy pomiar to podstawa udanego montażu – lepiej poświęcić na niego czas (lub niewielki koszt), niż później borykać się z nieszczelnościami czy przeróbkami.

Drzwi PCV i drzwi „70” – co warto wiedzieć o wymiarach?

Omawiając stolarkę otworową, warto wspomnieć również o drzwiach – w kontekście często pojawiających się zapytań o drzwi PCV oraz drzwi 70. Te pojęcia również wiążą się z wymiarami standardowymi, choć dotyczą drzwi, nie okien.

Drzwi PCV – standardowe wymiary i pomiar

Drzwi PCV to zazwyczaj drzwi zewnętrzne (wejściowe) wykonane z profili PVC, ewentualnie drzwi balkonowe/tarasowe z plastiku. W przypadku drzwi wejściowych obowiązują pewne standardy wymiarowe. Typowa szerokość skrzydła drzwi zewnętrznych wynosi 90 cm, a typowa wysokość około 200 cm . Taki wymiar zapewnia wygodne przechodzenie oraz spełnia wymogi przepisów – zgodnie z prawem budowlanym minimalna szerokość w świetle przejścia drzwi wejściowych to właśnie 90 cm . Wiele gotowych drzwi PCV dostępnych na rynku ma więc wymiary 90×200 cm lub 90×210 cm (szer.×wys. w centymetrach). Oczywiście można spotkać też drzwi szersze – np. 100 cm – co bywa rekomendowane dla większego komfortu użytkowania .

Drzwi dwuskrzydłowe (podwójne) z PVC mają łączne szerokości najczęściej od ok. 120 do 160 cm (np. dwa skrzydła po 60+60 cm, 70+70 cm, 80+80 cm itp.) . Wysokość standardowa pozostaje zwykle w granicach 200–210 cm. W praktyce producenci drzwi PCV oferują pewne standardowe rozmiary ościeżnic, np. 100×205 cm czy 110×210 cm (wraz z ramą) – ale również wykonują drzwi na wymiar konkretnie pod otwór klienta.

Jak mierzyć otwór pod drzwi zewnętrzne? Podobnie jak w przypadku okien – należy zmierzyć szerokość i wysokość w świetle muru (uwzględniając ewentualną posadzkę, próg). Otwór drzwiowy powinien być nieco większy niż same drzwi z ościeżnicą. Przyjmuje się np., że dla drzwi pojedynczych o skrzydle ~90 cm potrzeba otworu ok. 100 cm szerokości i ~210 cm wysokości (aby zmieścić ramę i luz montażowy). Dokładne wartości zależą od typu ościeżnicy: stałej lub regulowanej oraz od tego, czy drzwi mają na dole próg. Producent zwykle podaje, jaki wymiar otworu jest wymagany dla danego modelu drzwi.

Drzwi „70” – co oznacza ten wymiar?

Określenie „drzwi 70” dotyczy drzwi wewnętrznych, które mają skrzydło o szerokości około 70 cm. W Polsce standardowe szerokości skrzydeł drzwi pokojowych to najczęściej 60, 70, 80 i 90 cm (potocznie mówi się właśnie „drzwi sześćdziesiątki”, „siedemdziesiątki” etc.). Model oznaczony jako „70” ma faktyczną szerokość skrzydła ok. 72–75 cm (zależnie od producenta, np. Porta podaje 74,4 cm) . Taki wymiar skrzydła oznacza około 70 cm przejścia – stosowany jest często w sypialniach, garderobach czy łazienkach w mieszkaniach, gdzie nie potrzeba bardzo szerokich drzwi.

Aby zamontować drzwi 70, otwór w murze musi być nieco większy niż samo skrzydło, bo dochodzi ościeżnica (futryna). Przy drzwiach wewnętrznych standardowo:

• Dla ościeżnicy stałej zaleca się otwór około 81×207 cm (szer.×wys.) dla drzwi „70” .

• Dla ościeżnicy regulowanej (rozporowej) – otwór nieco mniejszy, około 78×206 cm .

Wysokość typowych drzwi wewnętrznych (skrzydła) to ~200 cm, stąd wysokość otworu zwykle 205–208 cm (w zależności od futryny). Szerokości otworów dla innych skrzydeł analogicznie: np. drzwi „80” wymagają ok. 88–91 cm otworu, a drzwi „90” – ok. 98–101 cm .

Jak zmierzyć drzwi 70? Jeżeli chcemy sprawdzić, czy mamy otwór odpowiedni pod drzwi o szerokości 70 cm, mierzymy szerokość między ścianami oraz wysokość od podłogi do nadproża. Pomiary wykonujemy w kilku miejscach (podobnie jak przy oknach) i sprawdzamy najmniejszy wymiar. Dla pewności można też zmierzyć grubość muru, aby dobrać odpowiedni typ ościeżnicy (stała czy regulowana). Jeśli otwór jest za wąski (mniej niż ~75 cm), montaż drzwi 70 będzie niemożliwy bez poszerzenia – w takiej sytuacji rozważa się mniejszy model (60) lub powiększenie otworu przez wykucie fragmentu ściany. Z kolei zbyt szeroki otwór można zmniejszyć, dobudowując fragment ścianki lub stosując szersze listwy maskujące przy ościeżnicy.

Mamy nadzieję, że powyższy poradnik wyjaśnił, czym są standardowe wymiary okien i jak je samodzielnie sprawdzić. Znajomość typowych rozmiarów okien (oraz drzwi) pozwala lepiej planować remont czy budowę – można szybciej znaleźć dostępny produkt lub oszacować koszt. Pamiętajmy jednak, że nawet standardowe okna warto zamawiać po uprzednim dokładnym pomiarze. Gdy zadanie nas przerasta, zawsze można skorzystać z pomocy fachowców – to gwarancja, że nowe okna i drzwi będą pasować idealnie do przygotowanych otworów.